DergimizMansetYaşam Sağlık

ÇOCUKLARIMIZLA ‘SEN DiLi’ ile değil ‘BEN DiLi’ ile iletişim kuralım

Kuşkusuz her ebeveyn cocuğu dünyaya geldiğinde onun öncelikle ailesine ve daha sonrasında insanlığa hayırlı bir evlat olmasını ister.
Sağlıklı ve başarılı çocuklar yetiştirmenin ana-babaya sağladığı mutluluk sözlerle anlatılmaz. Peki bu nasıl olacak ve işe nereden başlanılacak?
İyi bir eğitim iyi bir iletişimle başlar. Çocukla iletişim anne karnından başlayıp çocuğunuz tam bir yetişkin olana kadar devam eden bir süreçtir. Çocukların iyiliği için yapıldığı sanılan birçok yanlış davranışlar çocuğun şimdiki ve ileriki yaşantısını olumsuz yönde etkilemektedir. Bu yazımda biz ebeveylerin farkında olmadan yaptığımız bir iletişim hatası üzerinde durmak istiyorum.
Nedir bu hata?
Çocuklarımızla iletişim kurarken ‘sen dili’ ile başlamayalım!
Gerçekten de çocukların bazı davranışları ve sözleri bizde gözardı edilemiyecek kadar hoşnutsuzluk, kızgınlık duyguları yaratabilir. Kaç kere tenbih ettiğiniz halde taşın üzerinde yalınayak dolaşması, burnunu karıştırması, boş kağıtlar dururken yeni koltuğun üzerini boyaması, size ters cevap vermesi vs…
Bu durumlarda genellikle kızgınlığımızı aniden ifade eder; “Neden dikkat etmiyorsun?.. Sana bin kere tenbih ettim, ne laf dinlemez çocuksun…Geri zekalı… Bıktım senden… Neden doğru dürüst yemek yemiyorsun… Sen çok yaramaz bir çocuksun… Salak sen de!..” gibi sözler sarfederiz..
Burada dikkat edersek , sürekli ‘sen’ diye hitap etmekteyiz. ‘Sen’ diyerek hitap edilen bu sözler aslında karşı tarafın yani çocuğun kişiliğine bir saldırıdır. Bu tür ifadeler çocuğu kırar, üzer, kendine karşı ve size karşı güvenini sarsar! Ayrıca da onu kızdırır ve inat etmesine, size direnmesine neden olur..
‘Sen dili’ ile ifade edilen kişiliğe yönelik kızgın mesajlar, çocuklar ve gençler üzerinde onarılmaz yaralar açabilir. Bir kayayı azar azar delen su damlaları gibi gün be gün tekrarlanan bu yıkıcı ifadeler çocukların ve gençlerin kimlik duygularını ve özgüvenlerini kemirir. Özellikle ‘sen dili’ ile yapılan küçük düşürücü ifadeler “geri zekalı, aptal, tembel, düşüncesiz” gibi küçültücü sözler çocuklar tarafından ciddiye alınabilir, çocuk bilinç altında kendisinin öyle olduğuna kendisini inandırarak, gerçekten de değersiz bir varlık olduğunu, sevilmediğini ve ebeveyni tarafından kabul görmediğini düşünebilir; hayata ve ailesine küsebilir. Ya da onuru kırılan cocuk, direnmeye ve karşılık vermeye yönelebilir.
Kendimizi ele alalım: Akşam özenle hazırladığımız bir yemeği eşimize sunarken elimizdeki tabağı düşürsek, eşimiz de bize “Ne sakar şeysin, bir servis bile yapmaktan acizsin” dese, ya da bir beyin hesapta yaptığı bir yanlışlıktan dolayı eşi ona “ Sen ne geri zekalı bir adamsın, bir hesap yapmaktan bile acizsin” dese, bizler yetişkin olarak ne hissederiz acaba?
Bu yıkıcı ifade tarzına alternatif davranış ‘ ben dili’ ile konuşmaktır!..
‘Ben dili’ çocuğun olumsuz davranışları karşısında yaşamakta olduğu olumsuz duyguları ebeveynlerin dürüst ve açıklayıcı bir sekilde ifade etmesidir.
“Neden doğru dürüst yemek yemiyorsun? Sen hep küçük kalacaksın! yerine “Sen yemek yemediğin zaman ben üzülüyorum, büyüyüp gelişemeyeceğinden endişe duyuyorum” ifadesi karşı tarafa kızgınlığının nedenini açıkladığı gibi, çocuğun kişiliğine bir saldırı taşımadığından duyulması ve dinlenilmesi daha doğaldır.
Yüksek sesle müzik dinleyen bir gence “Kes şu müziğin sesini; ne sorumsuz birisisin, bu evde tek başına yaşamıyorsun” yerine “Müzik bu kadar açılınca okuduğumu anlayamıyorum” ya da “İşten yorgun geldiğim için bu kadar yüksek ses başımı ağrıtıyor” demek yapıcı bir ifadedir.
‘Ben’li mesajlar bizim gerçek yaşantı ve duygularımızı çocuğu suçlamadan ortaya koyduğundan, onun bizi ve bizim gereksinimlerimizi daha iyi görebilmesine ve savunma tutumuna geçmeksizin sorumlulugunu kabul etmesine yardımcı olur. Çocuk davranışını bize verdiği değer yüzünden değiştirmeye yönelebilir.
‘Ben dili’ ile kurulan iletişimlerin uzun süreli etkileri arasında;
– ebeveyn ile cocuklar arasında yakınlığın artması,
– çocuğun, kişiliği zedelenmeden, daha sağlıklı gelişmesi,
– çocukların özgüvenlerini sarsmadan kendilerini rahatça ifade edebilmeleri gibi olumlu gelişmeler sıralanabilir.
Çocuklarımız Rabbimizin bize lutfettiği en değerli varlıklardır. Onların ve onlarla geçirdiğimiz her anın kıymetini bilelim.
Çocuklar insanların küçültülmüş hali değildirler. Her birinin kendine özgü bir dünyası vardır. ‘Bilinçli ebeveyn’ o dünyaya nasıl gireceğini bilen ebeveyndir. Kaliteli bir birliktelik doğru bir iletişimle başlar.
Çocuklarınızla daha duyarlı ve bilinçli bir iletişim kurmanız temennisi ile!..
Hoşça kalın!

Daha Fazla Göster

Mahmut Erozturk

Guncel haber Genel yayin yonetmeni

İlgili Makaleler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu